Anadolu inancında kem bakışın insana ve eve zarar verdiğine inanılır; göz motifi bu bakışı üzerine çekip etkisiz kılan en güçlü koruyucu semboldür. Genellikle baklava biçiminde, merkezinde küçük bir nokta ile dokunur. Evin bereketini ve ailenin huzurunu korumak için yastıktan duvar süsüne kadar pek çok parçada kullanılır.

Bozkırın en güçlü hayvanı sayılan kurdun karanlıkta parlayan gözü; uyanıklığın ve korunmanın simgesidir. Kötülüğü uzak tuttuğuna inanılan bu bakış, dokumada geometrik bir düzene dönüşür. Göçer kültüründe sürüyü korumak için dokunduğu söylenir — hem korkuyu hem saygıyı içinde taşır.

Ellerini beline koymuş kadın figürünü stilize eden elibelinde, Anadolu dokumacılığının en bilinen motifidir. Analığı, doğurganlığı, bereketi ve dişil gücü simgeler. Kuşaktan kuşağa kız çocuklarına aktarılan bu motif, dokuyan kadının kendi varlığını ilmeklere işlemesidir — Rumii'nin kadın emeği hikâyesiyle en derinden örtüşen semboldür.

Koçun kıvrık boynuzlarını stilize eden bu motif; gücün, yiğitliğin ve kahramanlığın simgesidir. Elibelindenin karşılığı sayılır; birlikte dokunduklarında ailenin ve soyun sürekliliğini anlatırlar. Van ve Doğu Anadolu dokumalarında en sık görülen motiflerdendir.

Kökleri yerin altında, gövdesi bu dünyada, dalları gökyüzünde — üç âlemi birbirine bağlayan kutsal ağaç. Ölümsüzlüğün, cennete uzanan yolun ve soyun sürekliliğinin simgesidir. Dallarına konan kuşlar ruhları temsil eder; ağaç, yaşamın kesintisiz döngüsünü anlatır.

Sekiz köşeli yıldız bereketin, mutluluğun ve doğumun simgesidir; Süleyman mührü olarak da bilinir. Gökyüzünün düzenini yeryüzüne taşır, karanlıkta yol gösterir. Anadolu dokumalarında en görkemli madalyonların merkezinde yer alır.

Zikzak çizgilerle akan su yolu, hayatın ve bereketin kesintisiz akışını simgeler. Su, dokumacı için yaşamın ta kendisidir; motif, bir dileğin hiç bitmemesi anlamını taşır. Bordürlerde en sık kullanılan desenlerdendir — akış, sadelik ve yol açıklığı.

Kancaya benzeyen çengel motifi kötülüğü yakalayıp uzak tutar; nazara karşı güçlü bir koruyucudur. Aynı zamanda doğurganlıkla ilişkilendirilir. Kenar sularında yan yana sıralanan çengeller, dokumanın çevresine adeta bir koruma duvarı örer.

Üçgen biçimli muska, içinde dua taşıyan tılsımın dokumadaki karşılığıdır. Kötü gözden ve uğursuzluktan korunmak için dokunur; üçgenin üç köşesinin kötü güçleri dağıttığına inanılır. Genellikle iç içe geçmiş renkli üçgenler hâlinde işlenir.

Kelebek; aşkın, sevincin ve iyi haberin habercisidir. Kısacık ömrüne rağmen renkleriyle iz bırakır — dokumada güzelliğin ve dönüşümün simgesi olur. Genç kızların çeyiz dokumalarında en sık görülen motiflerdendir.

Akrep motifi, akrebin kendisinden korunmak için dokunur — Anadolu'da "benzerini dokursan zararından korunursun" inancı vardır. Kıvrık kuyruğu stilize eden desen, kötülüğe karşı her an tetikte olmayı anlatır. Koruyucu motiflerin en karakteristik örneklerindendir.

Küpe motifi, evlilik çağına gelen genç kızın dileğini anlatır; düğün takısının dokumadaki karşılığıdır. Bordür boyunca sıralanan küpeler, mutlu bir yuva ve bereket dileğidir.

Üçgen sıralarıyla stilize edilen dağ motifi; yüceliğin, sağlamlığın ve sonsuzluğun simgesidir. Van'ın karlı zirveleri dokumacının ufkunu çevreler — motif, memleketin silüetini ilmeğe taşır.

Suda açan nilüferin dokumadaki karşılığı olan lüleper; saflığı, yeniden doğuşu ve dirilişi simgeler. Çamurdan çıkıp bembeyaz açan çiçek gibi, zorluktan güzellik doğabileceğini anlatır.

Kurt izi motifi, kurdun pençe izini stilize eder; göçer kültüründe hem korunmanın hem cesaretin işaretidir. Evin ve sürünün kötülükten korunması dileğiyle dokunur.

Nehrek, Van yöresine özgü geleneksel bir bordür desenidir; ustadan çırağa, anneden kıza aktarılarak bugüne ulaşmıştır. Rumii, bu az bilinen yerel motifi yaşatarak Van dokumacılığının hafızasını korur.

Hevçeker, Doğu Anadolu dokuma geleneğinin özgün motiflerindendir; adı yöresel ağızdan gelir. Simetrik kancalarıyla koruyucu desenler ailesine girer. Rumii ürünlerinde bu yerel miras modern parçalarla buluşur.

Gülsarya, Van yöresinin çiçek desenli özgün dokuma motiflerindendir; adını gülden alır. Zarafeti ve inceliği simgeler; runner ve tablolarda geniş yüzeylerde açar.

Saç bağı, genç kızın örgüsüne bağladığı bandın dokumadaki izidir; birlikteliği ve evlilik dileğini anlatır. Çeyiz sandığının en duygusal motiflerindendir.

Taç motifi soyluluğu, gücü ve murada ermeyi simgeler. Gelin tacından esinlenir; dokumada bir dileğin "taçlanması" anlamını taşır.